Saga van Salland, de geschiedenis van een familie

Hans is auteur en verhalenverteller en Edwin is Leadercoördinator en Sociaaleconomisch verbinder vanuit het provinciale programma Toekomst voor Ons Platteland.

Samen spreken ze over Hans’ drijfveer dit boek te schrijven, wat het voor hem heeft betekent en welke raakvlakken zijn schrijfproces heeft met De Kracht Van Salland en de Sallanders. Onderwerpen als verbinding, Sallandse grond, identiteit, verbondenheid, gezondheid en welzijn, bewustwording, duurzaamheid, natuur, landschap en landbouw schieten voorbij.

Van burn-out naar zoektocht

Om met de aanleiding voor het boek te beginnen. Hans kwam in een stevige burn-out. Als geboren en getogen Sallander, voor langere tijd vertrokken naar Utrecht als pensioenadviseur bij een bank en een verblijf van 2 jaar in Brazilië voor een project met straatkinderen was de pijp bij Hans even flink leeg. De liefde en een aanstaand gezin brachten hem weer terug naar Salland en streek hij met zijn gezin neer in Raalte. Vanwege zijn burn-out stelde Hans zich de vraag wie hij ten diepste was en ging hij op zoek naar zijn verleden.

Familiegeschiedenis en verbondenheid met het land

Die brachten hem langs een familielijn vanuit de oertijd tot nu en in de omgeving van Mariënheem en Heino. Hij verdiepte zich in zijn familie, hun boerenstrijd in Mariënheem en Heino, landgebruik en hun generatielange verbondenheid met Sallandse grond. Hans bezocht ooms en tantes om verhalen op te halen. Het schrijfproces van 6 jaar hielp Hans meer zelfbewustzijn, vrijheid en verbinding met zijn wortels te vinden. Het bracht een diepgaande zelfreflectie op zijn afkomst en identiteit op gang.

Bewustwording en andere keuzes

Een andere ervaring van Hans was een ontmoeting met een Maoriman die hem de Hakka leerde en de levensbeschouwelijke betekenis van deze dans en de Maoricultuur. Het leidde tot bewustwording van persoonlijke wortels en verbondenheid met de natuur en tot andere keuzes en gedrag. Hij leerde om je leefomgeving anders te waarderen en duurzame keuzes te maken, zoals biologisch voedsel. Maar ook in het vinden van balans in het leven.

Landbouw, natuur en perspectief

Hans kan het moeilijk bevatten dat Sallanders bij landgebruik gif gebruiken, zeker vanuit het perspectief van zijn geschiedenis waarin zijn familie zo afhankelijk was van het land waarop ze leefden en werkten. Verder vertelt Hans dat in zijn tijd in Brazilië water en elektriciteit niet altijd beschikbaar waren en hij ziet nu dat de onbeperkte beschikbaarheid van water in Salland ook niet langer vanzelfsprekend is. We moeten anders met onze planeet omgaan.

Hans benadert het onderwerp landbouw kritisch, maar met compassie en zonder verwijten naar gangbare boeren. Hans komt voort uit boerenbloed en boeren kregen ook van buitenaf opgedrongen dat ze op een bepaalde manier moesten werken. Hij ziet dat de relatie tussen boeren en burgers kwetsbaar en complex is, maar ziet ook mogelijkheden voor begrip en verbinding. Boeren staan onder druk en de lange geschiedenis en cultuur van boeren spelen een diepgaande rol in hun keuzes. Met deze balans tussen kritiek en compassie toont Hans zich een echte verbinder. Hij stelt verder dat vanuit de verbinding en bewustwording van de eigen wortels het huidige gebruik van grond en milieu moet veranderen voor de toekomst. Verbinding en bewustwording van de eigen wortels zijn fundamenteel voor die transitie.

Nieuwe verbindingen en initiatieven

Het boek werkte niet alleen louterend voor Hans’ herstel, het opende ook weer nieuwe mogelijkheden, samenwerkingen en contacten. Zo kwam hij in contact met de bibliotheek, erfgoed- en historische vereniging Raalte. Hij werkt nu mee aan het project “het verdrag van Salland”. Dat richt zich ook op Sallandse identiteit, erfgoed, begrip en verbinding. Het verzamelt verhalen via een symbolische proatstok met gewone Sallanders als boeren en nieuwe Sallanders, jongeren en ouderen, plattelanders en migranten. Eigenlijk zou elke nieuwkomer zich flink moeten verdiepen in Salland, dat helpt om uiteindelijk te landen.

Hans: “Ik ben ondertussen een echte ambassadeur van Salland geworden en dat versterkt mijn motivatie om wederzijds begrip en verbinding tussen Sallanders te bevorderen.” Hij vervolgt: “Mijn boek stimuleert bewustwording van persoonlijke en regionale wortels als basis voor verbinding en openheid.”

Gezondheid en welzijn als slot

Het gesprek eindigt met wat Hans heeft geleerd van zijn burnout en wat hij anderen graag meegeeft, “een burnout komt niet zomaar, het probeert jou iets te vertellen, het is een signaal en zoektocht naar wat echt belangrijk is in het leven. Mijn valkuil was bijvoorbeeld prestatiedrang, nu ben ik veel meer van de eenvoud, verbinding te zoeken in gesprekken en met meer rust en mildheid te leven”. En zo sluiten Hans en Edwin het gesprek af met het thema gezondheid en welzijn. Een nog wat onderbelicht onderwerp van De Kracht Van Salland.

Het boek van Hans is genomineerd voor een literaire prijs en hij krijgt veel media-aandacht. Dat helpt weer om zijn boodschap verder te verspreiden.